میومکتومی یا عمل برداشت فیبروم یک روش جراحی و تهاجمی برای درمان میوم ها یا فیبرومهایی است که دردسر ایجاد کرده و با روشهای غیرجراحی درمان نشدهاند. توجه داشته باشید که در عمل میومکتومی برخلاف عمل هیسترکتومی (درآوردن رحم)، فقط میومها برداشته می شوند و جراح کاری با رحم ندارد و توانایی باروری و رحم بیمار حفظ می شود پس برای آشنایی بیشتر با ایم جراحی حتما این مقاله را تا انتها بخوانید.
جراحی میومکتومی چیست؟
به گفته دکتر سیده زهرا طباطبایی، جراح و متخصص زنان، جراحی میومکتومی برای برداشتن فیبرومهایی استفاده میشود که باعث درد لگن، پریودی سنگین و تکرر ادرار شدهاند. این علائم با روشهای دیگر درمان میوم رفع نشده و بیمار برای درمان آنها نیاز به جراحی دارد.
جراح زنان، عمل میومکتومی را بسته به اندازه میوم ها به روش باز (عمل میومکتومی شکمی) یا بسته (عمل میوکتومی واژینال) انجام می دهد البته توجه داشته باشید که جراحیهای باز یا بسته را می توان به روشهای مختلف انجام داد که در ادامه با آنها بیشتر آشنا میشوید.
انواع عمل میومکتومی فیبروم
بسته به اندازه، تعداد و محل فیبروم، جراح زنان از یکی از روشهای زیر برای درمان بیمار استفاده میکند:
عمل میومکتومی شکمی (جراحی باز)
در این روش برای برداشتن میوم ها، جراح یک برش افقی یا عمودی در زیر شکم ایجاد می کند، میومکتومی ابدومینال یا شکمی برای برداشتن فیبرومهای زیاد یا خیلی بزرگ دیواره رحم بهترین روش جراحی است.
برش افقی (بیکینی)
در این نوع برش، یک برش طولی در پایین شکم روی استخوان شرمگاهی به طول 8 تا 12 سانتی متر ایجاد می شود. این نوع برش برای برداشتن فیبروم های بزرگی خوب است که با جراحی بسته قابل برداشتن نیستند همیشه برش بیکینی جای اسکار و درد کمتری دارد.
برش عمودی (کلاسیک)
برش عمودی از زیر ناف تا بالای استخوان شرمگاهی ایجاد میشود و برای برداشتن فیبروم های خیلی بزرگ (حدود اندازه یک هندوانه) مناسب است برش عمودی درد و جای اسکار بیشتری نسبت به برش افقی ایجاد می کند و دیرتر خوب میشود بعد از در آوردن فیبرومها هم محل برش بخیه میشود.
عمل لاپاراسکوپی میومکتومی
برای جراحی میومکتومی با لاپاراسکوپی تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرید بعد از بیهوشی، جراح 4 برش کوچک به طول 3 سانت در اطراف ناف برای وارد کردن ابزارهای جراحی ایجاد میکند. برای این جراحی باید شکم با گاز دی اکسید کربن پر شود تا جراح بتواند به خوبی داخل شکم را ببیند. بعد لاپاراسکوپ و ابزارهای جراحی وارد شکم شده و فیبرومها را به قطعات کوچکتر خرد می کنند(مورسولاسیون) تا آنها را از شکم خارج کنند.
جراحان به ندرت این قطعات خرد شده را از طریق برش واژن خارج می کنند بعد ابزارهای جراحی خارج شده و گاز دی اکسید کربن آزاد می شود در پایان، جای برشها بخیه شده و بیمار برای یک شب در بیمارستان بستری میشود.
نکته: اگر به جای ابزارهای دستی، از بازوی رباتیک که از راه دور کنترل می شود، جراحی انجام شود به آن لاپاراسکوپی رباتیک می گویند که طولانی تر و پرهزینه تر از لاپاراسکوپی معمولی است.
میومکتومی هیستروسکوپی
برای میومکتومی به روش هیسترسکوپی، بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی نیاز دارید برای این جراحی باید رحم با محلول نمک استریل پر شود تا رحم بیشتر از هم باز شود و دید بهتری به جراح بدهد سپس جراح یک اسکوپ مخصوص یک حلقه سیمی برای تراشیدن قطعات فیبروم را طریق واژن به دهانه رحم و بعد رحم وارد می کند.
اسکوپ، میوم ها را به قطعات کوچک تقسیم کرده (مورسولاسیون) و این قطعات همراه مایع از رحم و از طریق واژن خارج می شوند اگر فیبروم رحم بزرگ باشد، در یک جراحی برداشته نمی شود و بعدها باید جراحی دوم انجام شود. میومکتومی هیسترسکوپی یک عمل سرپایی و کم تهاجم است و بعد از کمی استراحت می توانید به خانه برگردید.
توجه: زنانی که فقط یک فیبروم دارند، در مقایسه با زنانی که فیبروم های بیشتری دارند یا در سنین باروری هستند، نرخ عود (ایجاد فیبروم جدید) کمتر است. بارداری بعد از میومکتومی هم می تواند خطر عود میوم رحم را کاهش دهد.
عوارض بعد از عمل میومکتومی
داشتن درد بعد از عمل میومکتومی عادی است مگر اینکه شدید باشد همچنین خونریزی بعد از عمل میومکتومی هم اگر بیش از حد باشد، عادی نیست و باید به جراحتان سریعا مراجعه کنید همچنین پریودی بعد از میومکتومی نیز تا چند ماه نامنظم بوده و بعد عادی می شود. از دیگر عوارض عمل برداشتن فیبروم رحم عبارتند از:
- عفونت در محل جراحی یا بخیه ها
- آسیب به اندام های مجاور حین عمل
- ایجاد سوراخ (فیستول) در رحم
- اسکار و جای زخم در محل برش و از بین رفتن زیبایی ظاهر آن
- تب یا لرز
- مشکلات تنفسی
- کم خونی به دلیل از دست دادن خون زیاد موقع جراحی یا بعد از آن
- ناباروری به دلیل ایجاد اسکار یا چسبندگی در لوله فالوپ (لوله رحمی) که باعث انسداد آن می شود
- سزارین اجباری برای جلوگیری از پارگی رحم (در بارداری های بعد از میومکتومی)
- انجام هیسترکتومی (درآوردن رحم) حین میومکتومی برای جلوگیری از خونریزی شدید (نادر)
- اشتباه گرفته شدن توده سرطانی به جای میوم که قطعه قطعه کردن آن منجر به گسترش سرطان می شود (نادر)
نکته: به طور کلی همیشه عوارض عمل میومکتومی با جراحی بسته خیلی کمتر از عمل باز است.
اقدامات لازم قبل از عمل میومکتومی
پیش از انجام عمل میومکتومی، آمادگی جسمی و روانی بیمار اهمیت بالایی دارد از جمله مهمترین نکاتی که قبل از جراحی لازم است تا حتما رعایت کنید عبارتند از:
- انجام تصویربرداریهایی مانند سونوگرافی یا MRI برای مشخص کردن تعداد، اندازه و موقعیت دقیق میومها الزامی است.
- ممکن است لازم باشد مصرف برخی داروها مانند داروهای ضدانعقاد خون پیش از جراحی قطع شود.
- تنظیم رژیم غذایی و پرهیز از مصرف الکل و سیگار میتواند به بهبود روند جراحی و بهبودی کمک کند.
- در مواردی که بیمار دچار کمخونی است، مصرف مکملهای آهن یا انجام تزریق خون پیش از جراحی توصیه میشود.
آزمایشهای لازم پیش از میومکتومی
پیش از عمل میومکتومی، انجام آزمایشهای مختلف برای ارزیابی وضعیت سلامت عمومی بیمار و کاهش خطرات جراحی ضروری است در واقع این آزمایشها به پزشک کمک میکنند تا برنامهریزی دقیقتری برای جراحی انجام دهد.
- آزمایش خون کامل (CBC) برای بررسی سطح هموگلوبین و شناسایی کمخونی یا عفونت انجام میشود.
- آزمایشهای عملکرد کبد (LFT) و کلیه (RFT) به منظور اطمینان از عملکرد صحیح این اندامها ضروری هستند.
- آزمایش گروه خونی و تطابق خون برای آمادهسازی تزریق خون در صورت نیاز انجام میشود.
- به تستهای عفونی مانند HIV و هپاتیت B و C اشاره کرد که برای حفظ ایمنی بیمار و تیم جراحی ضروری هستند.
- آزمایش سطح آهن و فریتین برای مدیریت کمخونی، آزمایش قند خون (FBS و HbA1c) برای بررسی دیابت، و آزمایش ادرار کامل (UA) برای شناسایی عفونتهای ادراری توصیه میشود.
- در برخی موارد، پزشک ممکن است تستهای تیروئید (TSH، T3، T4) یا مارکرهای سرطان را نیز درخواست کند.
مراقبتهای بعد از عمل فیبروم رحمی در شیراز
بعد از ترخیص از بیمارستان باید مراقبتهای بعد از جراحی برداشتن فیبروم رحم را به دقت رعایت کنید توجه داشته باشید که بهبودی کامل شما بسته به نوع جراحی تان ممکن است 3 تا 6 ماه طول بکشد. پس صبور باشید و از خود مراقبت کنید. از جمله مهمترین نکات مراقبتی بعد از عمل عبارتند از:
- داروهای مسکن و آنتی بیوتیک تجویز شده را به موقع مصرف کنید.
- از روز دوم سعی کنید کمی در بیمارستان یا منزل قدم بزنید و زیاد آب بخورید تا دوباره رودها شروع به کار کنند.
- چند روز تا یک هفته بعد از عمل لکه بینی دارید که عادی است. برای کنترل آن حتما باید از نوار بهداشتی استفاده کنید، نه تامپون.
- تا زمانی که برشهای جراحی به طور کامل بهبود نیافته چیزهای سنگین تر از 2-3 کیلو بلند نکنید.
- برای شروع ورزش بعد از عمل میومکتومی حتما با پزشک تان مشورت کنید و تا وقتی زخمها جوش نخورده اند ورزشهای شدید انجام ندهید.
- تا 6 هفته بعد از عمل برداشت فیبروم از رابطه جنسی بپرهیزید تا بخیه ها باز نشده یا دچار عفونت نشوید.
استراحت بعد از عمل میومکتومی
طول دوره نقاهت بعد از عمل میومکتومی بستگی به نوع جراحی شما دارد، طول دوره نقاهت برای هر یک از انواع عمل میومکتومی میوم به شرح زیر است:
- میومکتومی شکمی: 4-6 هفته
- میومکتومی لاپاراسکوپی: 2-4 هفته
- میومکتومی هیستروسکوپی: 2-3 روز
عمل میومکتومی و بارداری
برای اقدام به بارداری بعد از عمل میومکتومی باید 3 تا 6 ماه صبر کنید تا رحم تان کاملا بهبود یابد در واقع احتمال حاملگی بعد از عمل میومکتومی کاملا بستگی به نوع و تعداد فیبرومها دارد و دقیقا نمیتوان گفت که احتمال بارداری بعد از عمل میومکتومی شما چقدر است.
اما توجه داشته باشید که در صورت بروز چسبندگیهای رحمی بعد از عمل نیز توانایی باروری زنان کاهش یافته یا دچار یا نازایی میشوند همچنین خانمهایی که بیش از 6 فیبروم برداشته اند احتمال بارداری آنها کمتر از کسانی است که فیبروم کمتری برداشته اند زنانی که حین میومکتومی، عمل هیسترکتومی رحم در شیراز را هم انجام داده اند دیگر نمیتوانند باردار شوند.
پرسش و پاسخ جراحی برداشتن فیبروم در شیراز
برخی از سوالاتی که درباره درمان فیبروم رحمی در شیراز با عمل میومکتومی از ما پرسیده میشوددکتر زهرا طباطبایی پرسیده میشود را در زیر مطالعه کنید.
مدت زمان جراحی بستگی به نوع جراحی، تعداد و اندازه فیبروم ها دارد بنابراین مدت جراحی برای افراد مختلف متفاوت است.
کسانی که عمل میومکتومی کرده و فیبروم شان عود می کند، باید آمبولیزاسیون شریان رحمی (قطع خونرسانی به میوم ها)، فرسایش حرارتی (نابودی فیبروم با اصطکاک یا گرما) یا دیگر درمانهای غیرجراحی را انجام دهند؛ در صورت اتمام دوران بارداری ممکن است عمل هیسترکتومی برایتان انجام شود.
بعد از درمان فیبروم رحمی در شیراز با جراحی میومکتومی باید غذاهای فیبردار و مایعات زیاد بخورید که دچار یبوست نشوید چون یبوست به محل جراحی و بخیه ها فشار می آورد همچنین غذاهای پروتئینی بیشتر مصرف کنید تا زودتر زخم ها جوش بخورند.
در نهایت…
با توجه به تمامی موارد گفته شده در این مقاله میومکتومی با حفظ رحم، گزینهای عالی برای زنانی است که تمایل به بارداری دارند. اگرچه خطر عود فیبروم وجود دارد، اما با انتخاب روش مناسب و پیگیری پزشکی، نتایج رضایتبخشی حاصل میشود. این جراحی نه تنها سلامت جسمی، بلکه آرامش روانی را نیز به همراه دارد و کیفیت زندگی را به طور چشمگیری بهبود میبخشد.
