درمان قطعی فیبروم رحمی در شیراز

فیبروم یا میوم رحمی توده های غیرسرطانی هستند که به صورت تکی یا چندتایی در جاهای مختلف رحم رشد می کنند. همه فیبروم‌ها علائم‌دار نمی‌شوند. اما بعضی از آنها بزرگ می شوند و علائم و عوارض مختلفی ایجاد می کنند. فیبروم های ریز نیاز به درمان ندارند و بعد از یائسگی کوچک می شوند. اما بعضی از آنها که درشت یا علائم دار هستند باید حتما درمان شوند. در این مقاله همراه ما باشید تا شما را با روشهای درمان قطعی فیبروم رحمی در شیراز آشنا کنیم.

فیبروم یا میوم رحم چیست؟

میوم یا فیبروم رحم داخل دیواره رحم و یا روی دیواره داخلی یا خارجی آن رشد می کنند، این توده‌ها از جنس ماهیچه های صاف و بافت همبند هستند و فقط حدود 0.5 درصد از میوم ها ممکن است سرطانی شوند و میوم هرگز خطر سرطان رحم را افزایش نمی دهند.

اندازه میوم به اندازه یک دانه سیب یا به بزرگی یک گریپ فروت یا حتی به بزرگی یک هندوانه است این توده‌های خوش خیم معمولا در سنین باروری و بیشتر بین سنین 30 تا 50 سالگی شایع‌تر هستند.

نکته: دختران مجرد هم ممکن است دچار فیبروم رحم شوند.

چه کسانی به فیبروم رحم مبتلا می‌شوند؟

مطالعات نشان می‌دهند که حدود 80 درصد زنان تا پنجاه سالگی مبتلا به این بیماری می‌شوند. اما در شرایط زیر احتمال رشد فیبروم درون یا روی رحم بالا می‌رود.

• تجربه بارداری
• وجود سابقه فیبروم در خانواده
• خانم‌های بیشتر از 30 سال
• داشتن اضافه وزن

علت ایجاد فیبروم های رحمی

علت بروز میوم‌ها به طور دقیق مشخص نیست ولی احتمالا این تومورها در پاسخ به افزایش سطح هورمون استروژن در زنان ایجاد می شوند برای همین است که فیبروم‌ها در سنین باروری بیشتر شایع هستند و در دوران بارداری بعضی از آنها رشد قابل ملاحظه ای دارند از جمله مهم‌ترین مواردی که خطر ابتلا به فیبروم رحم را بالا می‌برد عبارتند از:

• استرس و اضطراب زیاد
• ژنتیک
• بیماری هایی مانند دیابت و فشارخون
• اضافه وزن بالا
• قاعدگی در سن پایین
• پریود نامنظم
• ورزش نکردن
• کمبود ویتامین D
• مصرف الکل و کافئین
• مصرف زیاد گوشت قرمز

نکته: در دوران یائسگی به دلیل کاهش سطح استروژن، سایز فیبروم‌ها اغلب کوچکتر می شود و علائم بیمار بهبود می یابد. البته بارداری و زایمان هم ریسک ایجاد فیبروم‌های رحمی را کاهش می‌دهد، یعنی با هر زایمان ریسک بروز فیبروم هم کمتر می شود.

انواع فیبروم رحمی

به گفته دکتر سیده زهرا طباطبایی، جراح و متخصص زنان، فیبروم‌ها بر اساس اینکه کجا ظاهر شوند به انواع زیر طبقه بندی می شوند:

• فیبروم ساب سروزال که روی دیواره خارجی رحم رشد کرده و شایع ترین نوع فیبروم است.
• فیبروم‌های داخل دیواره که داخل دیواره عضلانی رحم ایجاد می‌شوند.
• فیبروم‌های زیر مخاطی که روی دیواره داخلی رحم رشد کرده و به سمت حفره داخل رحمی پیش می روند.
• فیبروم ساقه دار که مستقیما به رحم وصل نشده اند، بلکه با یک پایه یا ساقه به دیواره داخلی یا خارجی رحم متصل می شوند.

نکته: ممکن است یک یا چند نمونه از این فیبروم در یک نفر ظاهر شود.

علائم فیبروم رحم

به طور معمول میوم‌های ریز علائم خاصی را به همراه نخواهند داشت اما زمانی که رشد کنند باعث بروز عوارض و علائم زیر در دختران و زنان می شوند که عبارتند از:

• منوراژی یا پریودی های سنگین و طولانی که منجر به کم خونی شدید می شوند
• درد‌های شدید قاعدگی
• کمردرد، پا درد و دردهای لگنی
• یبوست
• احساس پری در زیر شکم
• تکرر ادرار یا دشواری در تخلیه مثانه
• دیسپارونی در زنان (درد حین فعالیت جنسی)
• افزایش وزن
• بزرگ شدن ناحیه زیر شکم (در صورت بزرگ بودن زیاد فیبروم ها)
• زیاد شدن دور کمر
• ناباروری و سقط جنین در بعضی از زنان (در صورت قرار گرفتن فیبروم در مسیر لقاح تخمک و اسپرم یا در نزدیکی محل لانه گزینی تخمک لقاح یافته در رحم)

برای دریافت نوبت از دکتر زهرا طباطبایی بهترین متخصص زنان در شیراز می‌توانید با شماره زیر تماس بگیرید.

علائم فیبروم بدخیم رحم

تقریبا 70 درصد زنان تا سن 50 سالگی به تومورهای فیبروم خوش خیم مبتلا می شوند اما این فیبروم‌ها ممکن است بهشتی برای رشد سرطان باشد که به آن سارکوم رحم یا فیبروم بدخیم رحم می گویند از مهم‌ترین علائم این بیماری به شرح زیر است:

• خونریزی غیرطبیعی
• وجود داشتن تومور در واژن
• حس پری دائمی
• تکرر ادرار
• لکه بینی غیرطبیعی
• حس سیری به دنبال فشار توده ها به معده
• یبوست

علائم ترکیدن فیبروم رحم

هنگامی که خون کافی به توده‌های فیبروم نرسد مرگ سلولی اتفاق افتاده و به اصطلاح فیبروم‌ها می‌ترکند که از مهم‌ترین نشانه‌های آن که باید جدی گرفته شود به شرح زیر است:

• درد ناگهانی
• درد شدید لگن
• گرفتگی عضلات رحم
• تب
• خونریزی شدید
• تکرر ادرار

روش‌های تشخیص فیبروم رحم

پزشک زنان با شنیدن علائم شما، به کمک روش‌های زیر سعی می کند متوجه اندازه و محل فیبروم های رحمی شود تا بتواند بهترین روش را برای درمان شما در نظر بگیرد:

سونوگرافی

سونوگرافی یکی از غیرتهاجمی‌ترین روش‌های تشخیص فیبروم است. با استفاده از امواج صوتی، ساختار رحم و فیبروم‌ها به تصویر کشیده می‌شود. این روش قادر است تعداد، اندازه و محل تقریبی فیبروم‌ها را نشان دهد و برای پیگیری رشد آن‌ها نیز مناسب است.

هیستروسکوپی

با استفاده از یک دوربین کوچک که وارد واژن می شود، پزشک رحم را بررسی می کند. اگر لازم باشد برای تشخیص سرطان طی هیسترسکوپی، نمونه برداری از بافت‌ها نیز انجام می شود.

لاپاراسکوپی

از طریق برش ریزی روی شکم و با استفاده از دستگاه لاپاراسکوپ، دیواره بیرونی رحم معاینه و در صورت لزوم نمونه برداری از بافتها انجام می شود.

اسکن MRI

MRI برای بررسی دقیق‌تر فیبروم‌ها، به‌ویژه در مواردی که تعداد فیبروم‌ها زیاد یا بزرگ است، استفاده می‌شود. این روش تصاویر سه‌بعدی با کیفیت بالا ارائه می‌دهد و اطلاعات مهمی درباره موقعیت و اثر فیبروم بر سایر ساختارهای لگن در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

نکته: بعد از تشخیص محل، اندازه، تعداد و نوع میوم ها، پزشک می تواند بر اساس سن و علائم شما درمان میوم را شروع کند.

روش‌های درمان قطعی فیبروم رحمی در شیراز

فیبروم های بدون علامت، نیازی به درمان ندارند اما بعضی از آنها رشد کرده و دردسرساز می شوند. به گفته دکتر سیده زهرا طباطبایی، جراح و متخصص زنان و زایمان، پزشکان با توجه به اندازه، علائم، تعداد و عوارض فیبروم‌ها از روشهای زیر برای درمان میوم رحمی در شیراز استفاده می کنند:

دارو درمانی

برای کاهش علائم فیبروم مصرف برخی داروها برایتان تجویز شود که اندازه میوم یا علائم آن را کاهش می دهند که از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

• داروهای مسکن یا ضد التهاب های غیر استروئیدی برای تسکین درد
• قرص ضد بارداری برای کاهش خونریزی و درد پریودی (دیسمنوره ثانویه)
• آهن برای درمان کم خونی و رفع علائم ضعف و خستگی
• آنتی پروژسترون برای مهار هورمون پروژسترون، کاهش خونریزی و سایز فیبروم
• آگونیست های گنادولین برای کاهش هورمون های زنانه، اندازه فیبروم‌ها و کاهش خونریزی قاعدگی است که قبل از جراحی فیبروم تجویز می‌شود.
• آسپیرین با کاهش التهاب و عدم خونرسانی به میوم باعث کاهش دردهای لگنی و خونریزی قاعدگی می‌شود.
• آمپوا دیفرلین با کاهش تولید استروژن به کاهش اندازه فیبروم و کم شدن علائم کمک می‌کند.

داروهای هورمونی

داروهای هورمونی در صورت لزوم برای جلوگیری از رشد فیبروم تجویز می شوند. این داروها عبارتند از:

• داروهای کوچک کننده فیبروم مثل آنتاگونیست هایGnRH  و SERM ها
• داروهای کاهش قاعدگی سنگین (مثل پروژسترون خوراکی یا تزریقی)
• گذاشتن آیودی های داخل رحمی به نام لوونورژسترل که T شکل هستند و هورمون پروژسترون آزاد می کنند.

نکته: خوردن قرص های ضدبارداری هم می تواند به کاهش علائم بیمار کمک کند.

درمان های غیرجراحی برای فیبروم‌ها

اگر روش‌های بالا برای درمان بیمار موثر نباشند، در فاز بعدی، پزشکان بسته به وضعیت بیمار و فیبروم او به سراغ یکی از درمان‌های زیر می روند که کمی تهاجمی بوده ولی عمل جراحی به حساب نمی آیند:

تغییر سبک زندگی

درمان خانگی میوم رحم در کنار روش‌های پزشکی می تواند از رشد فیبروم ها و تشدید علائم آنها جلوگیری کند تغییر سبک زندگی، کاهش وزن در صورت چاقی، ورزش منظم و افزایش تحرک بدنی، افزایش مصرف میوه و سبزیجات تازه، خوردن غذاهای سالم سرشار از آهن، ویتامین و آنتی اکسیدان، مصرف حبوبات موثرترین راه برای درمان این بیماری است.

 آمبولیزاسیون شریان رحمی

آمبولیزاسیون شریان رحمی یک روش جایگزین برای عمل جراحی بعضی از فیبروم‌های بزرگ است؛ در این روش، برای کوچک کردن فیبروم، رگهای خونی آن مسدود می شود. طبق مطالعات انجام شده این روش تا 90 درصد علائم بیمار را کاهش داده یا آنها را از بین می برد. هر چند هنوز تاثیر آمبولیزاسیون شریان رحمی روی قدرت باروری زنان معلوم نشده ولی پزشکان از این روش برای درمان فیبروم در زنان باردار یا کسانی که می خواهند بعدها بچه دار شوند، استفاده نمی کنند.

نکته: آمبولیزاسیون فیبروم تحت بی‌حسی موضعی در بیمارستان انجام شده و  باید یکی دو روز بستری شوید.

ابلیشن آندومتر

ابلیشن آندومتر روشی است که در آن پزشک پوشش داخلی رحم را با استفاده از لیزر، یک حلقه سیم گرم یا یک بالون مایع داغ تخریب می کند. جراحی فیبروم با لیزر باعث می‌شود خونریزی سنگین قاعدگی کمتر و دردهای شکمی و لگنی رفع شود همچنین این جراحی طی 20 دقیقه و تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام می‌شود و می‌توانید همان روز به خانه برگردید.

به گفته کلینیک مایو ممکن است بعد از ابلیشن آندومتر خانم‌ها امکان بارداری داشته باشند ولی پزشکان به خاطر افزایش خطر سقط جنین و مشکلات دیگر بعد از ابلیشن اندومتر، این روش را به زنانی که می‌خواهند بچه دار شوند به هیچ عنوان توصیه نمی‌کند.

روش‌های متکی بر MRI

دو تکنیک نسبتا جدید با استفاده از هدایت MRI وجود دارد که جدیدترین روش درمان فیبروم هستند. این تکنیک‌ها شامل فرسایش لیزری از راه پوست و سونوگرافی متمرکز از راه پوست می‌شود.

توجه داشته باشید که در این تکنیک‌ها از تصویربرداری MRI برای هدایت سوزن های کوچکی به مرکز فیبروم استفاده می کنند. سوزن با انتقال انرژی لیزر یا انرژی اولتراسوند به فیبروم، آن را نابود می کند باید اشاره کنیم که هنوز عوارض این روش مشخص نشده است.

درمان با سونوگرافی

روش فرسایش فرکانس رادیویی با هدایت اولتراسوند ترانس‌سرویکال یکی از درمان‌های جدید فیبروم رحم است که تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام می‌شود. در این روش با استفاده از گرمای فرکانس‌های رادیویی، اندازه میوم کاهش می‌یابد. این درمان تقریباً بدون درد است، اما عوارض بلندمدت آن هنوز به‌طور کامل مشخص نیست. در صورتی که روش‌های غیرجراحی مؤثر نباشند، پزشک ممکن است از روش‌های جراحی برای درمان فیبروم استفاده کند.

روش‌های جراحی فیبروم رحم

به گفته خانم دکتر زهرا طباطبایی، ممکن است با روشهای بالا بعضی از فیبروم‌ها درمان نشوندبه همین دلیل برای برداشتن فیبروم از روش‌های جراحی زیر استفاده می شود:

عمل هیسترکتومی (برداشتن رحم)

عمل هیسترکتومی یا خارج کردن کامل رحم یک درمان تهاجمی و پر عارضه برای درمان فیبروم های خیلی بزرگ (اندازه گریپ فوروت تا هندوانه) یا میوم های عود کننده است. بدلیل از دست دادن رحم و ناباروری، کاهش میل جنسی و یائسگی زودرس در زنان جراحان از این روش به عنوان آخرین گزینه برای درمان قطعی فیبروم در شیراز استفاده می کنند.

عمل هیسترکتومی به روشهای باز یا بسته تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام می شود در این جراحی ممکن است به جز رحم؛ تخمدان‌ها و لوله های رحمی نیز برداشته شوند. اگر جراحی به روش باز باشد، یک برش سراسری روی شکم ایجاد و رحم برداشته می شود. اما در جراحی بسته با استفاده از ابزاری به نام لاپاراسکوپ و ایجاد چند برش ریز روی شکم می توان ابزارهای جراحی را وارد حفره شکمی کرد و عمل هیسترکتومی را انجام داد.

برداشتن فیبروم با هیستروسکوپی

جراحی هیستروسکوپی برای برداشتن فیبروم زیر مخاطی در دیواره رحم انجام می شود در این روش یک دوربین به نام هیستروسکوپ و ابزارهای جراحی از راه واژن وارد رحم می شوند و فیبروم با لیزر یا الکترود از بین می رود. جراح زنان از این روش برای درمان قطعی فیبروم رحم در خانمهایی استفاده می کند که هنوز قصد بچه دار شدن دارند.

توجه داشته باشید که عمل هیسترسکوپی با بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی انجام می شود و همان روز می توانید به خانه برگردید.

عمل میومکتومی

این روش یکی از جدیدترین روش‌های درمان فیبروم است که با حفظ رحم و قدرت باروری می‌تواند فیبروم‌های دیواره رحم را بردارد. امروزه این جراحی جایگزین روش‌های سنتی جراحی مثل هیسترکتومی شده است اما عمل میومکتومی برای تمام فیبروم مناسب نیست و احتمال عود میوم یا ایجاد اسکار روی رحم و نازایی در زنان هست.

این جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام شده و تا چند روز باید در بیمارستان بستری شوید به علاوه رعایت دست مراقبت‌های بعد از میومکتومی هم بسیار مهم و ضروری است.

انواع عمل میومکتومی

 جراحی میومکتومی به یکی از دو روش زیر انجام می شود که جراح زنان بسته به اندازه و موقعیت فیبروم ها یکی از این روش‌ها را انتخاب می کند.

نوع میومکتومی	توضیح	مزایا	معایب
میومکتومی لاپاراسکوپی	با چند برش کوچک در شکم، فیبروم‌ها از رحم جدا و خارج می‌شوند.	کم‌تهاجمی، کاهش خونریزی و درد، بستری کوتاه	محدودیت در خارج کردن میوم‌های بسیار بزرگ
میومکتومی لاپاراتومی (عمل باز)	با یک برش افقی بزرگ روی شکم، میوم‌های بزرگ از رحم خارج می‌شوند.	امکان خارج کردن میوم‌های بسیار بزرگ	درد بیشتر، خونریزی و زخم بزرگ، دوران نقاهت طولانی و نیاز به بستری چند روزه

فیبروم رحم و بارداری

خانم‌های مبتلا به فیبروم رحم می‌توانند بارداری طبیعی داشته باشند، اما در برخی موارد فیبروم مشکلاتی در دوران بارداری به همراه خواهد داست یکی از شایع‌ترین عوارض فیبروم در این دوران، درد است. هورمون‌های استروژن و پروژسترون که برای ادامه بارداری ضروری هستند، می‌توانند باعث رشد بیش از حد فیبروم‌ها شوند و بزرگ شدن آن‌ها خطراتی مانند زایمان زودرس، افزایش احتمال نیاز به سزارین، جدا شدن جفت و اختلال در پیشرفت طبیعی بارداری را به همراه داشته باشد.

در موارد نادر، فیبروم‌ها می‌توانند از چسبیدن تخمک به لایه داخلی رحم یا رسیدن اسپرم به تخمک جلوگیری کنند همچنین فیبروم‌های زیرمخاطی ممکن است لوله فالوپ را مسدود کرده و فرآیند بارداری را دشوارتر کنند. بنابراین، بررسی منظم توسط پزشک و پیگیری وضعیت فیبروم‌ها در دوران بارداری اهمیت بالایی دارد تا خطرات احتمالی کاهش یابد و بارداری با کمترین مشکل ادامه پیدا کند.

فیبروم در سه ماهه اول بارداری

در اغلب موارد فیبروم‌ها در بارداری بزرگ نمی‌شوند اما بزرگ شدن فیبروم ها در سه ماه اول بارداری اتفاق می‌افتد طبق مطالعات 11 درصد از زنان مبتلا به فیبروم خونریزی و 59 درصد آنها درد داشتند همچنین 30 درصد از خانم‌ها هم خونریزی و هم درد را تجربه خواهند کرد.

باید اشاره کنیم که سقط جنین یکی دیگر از مشکلات احتمالی فیبروم رحم در اوایل بارداری است پس داشتن فیبروم‌های متعدد و خیلی بزرگ ریسک سقط جنین در سه ماهه اول بارداری را بالا می‌برد.

فیبروم در سه ماهه دوم و سوم بارداری

با بزرگ شدن رحم در دوران بارداری، فیبروم‌ها تحت فشار قرار می‌گیرند و مشکلاتی را ایجاد می‌کند. درد یکی از شایع‌ترین علائم فیبروم است، به‌ویژه زمانی که اندازه آن‌ها بزرگ باشد. در برخی موارد، فیبروم‌ها ممکن است پیچ خورده و باعث گرفتگی و ناراحتی شوند.

در موارد نادر، فیبروم ممکن است از میزان خون خود بیشتر شود، قرمز شده و بمیرد که به این وضعیت تحلیل قرمز گفته می‌شود که درد شدید و حتی خطر سقط جنین را به همراه خواهد داشت. خانم‌هایی که مبتلا به فیبروم هستند، احتمال بیشتری برای جدا شدن جفت دارند؛ وضعیتی که در آن جفت قبل از زایمان از دیواره رحم جدا می‌شود و می‌تواند موجب خونریزی شدید و کاهش رسیدن اکسیژن به جنین شود. همچنین، احتمال زایمان زودرس در زنان مبتلا به فیبروم بیشتر است ازهمین رو نیار به مراقبت پزشکی دارد.

بایدها و نبایدهای غذایی در صورت ابتلا به فیبروم

تغذیه نقش مهمی در کنترل رشد و علائم فیبروم رحم دارد و می‌تواند به کاهش خونریزی، درد و التهاب کمک کند. رعایت بایدها و نبایدهای غذایی در افراد مبتلا به فیبروم اهمیت بالایی دارد تا اثرات منفی فیبروم بر کیفیت زندگی کاهش یابد.

• سبزیجات پخته و خام مثل سبزیجات تازه و پخته به کاهش التهاب و تنظیم هورمون‌ها کمک می‌کنند.
• میوه تازه، پخته یا خشک‌شده که حاوی فیبر و آنتی‌اکسیدان برای تقویت سیستم ایمنی و کاهش رشد فیبروم است.
• نان و ماکارونی سبوس‌دار، جو دوسر، حبوبات (عدس، لوبیا) که سرشار از فیبر و پتاسیم برای بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کنترل وزن است.
• میوه‌های حاوی پتاسیم مثل آووکادو، موز، مرکبات، طالبی و سیب‌زمینی برای تعادل الکترولیت‌ها و کاهش احتباس آب
• گوجه‌فرنگی که حاوی لیکوپن و آنتی‌اکسیدان‌های قوی برای کاهش التهاب است.
• لبنیات (ماست و پنیر) به دلیل وجود کلسیم، فسفر، منیزیم و ویتامین D از رشد فیبروم جلوگیری می‌کنند و تاثیر بسزایی در سلامت رحم دارند.
• چای سبز حاوی آنتی‌اکسیدان‌های قوی که با کاهش سطح استروژن و التهاب، رشد فیبروم‌ها را کنترل می‌کنند و در کاهش خونریزی شدید موثر هستند.

غذاهای مضر برای فیبروم رحم

تغذیه و رژیم غذایی مناسب عامل بسیار مهمی در درمان فیبروم رحم است غذاهای التهابی می توانند به رشد فیبروم کمک کنند از همین رو مصرف بیش از حد گوشت قرمز، مصرف زیاد غذاهای شیرین و شور، کربوهیدرات های تصفیه شده بیش از حد، گوشت های فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس و نوشیدن الکل خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد.

نکته: کربوهیدرات های تصفیه شده شامل برنج سفید، ماکارونی و آرد، نوشابه و سایر نوشیدنی های شیرین، شربت ذرت، غلات بسته بندی شده، محصولات پخته شده مانند کیک، شیرینی و دونات، چیپس سیب زمینی و کراکر است.

پرسش و پاسخ درمان فیبروم رحم

در اینجا می توانید پاسخ شایعترین سوالات درباره میوم ها و درمان آنها را بخوانید:

در نهایت…

در مجموع، فیبروم رحم یک تومور خوش‌خیم شایع در زنان است که می‌تواند باعث درد، خونریزی و مشکلات باروری شود. تشخیص به موقع و استفاده از روش‌های درمانی مناسب شامل تغییر سبک زندگی، دارو درمانی و جراحی، نقش مهمی در کنترل رشد فیبروم و کاهش عوارض آن دارد. پیگیری منظم پزشکی و رعایت تغذیه سالم و سبک زندگی مناسب به بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از مشکلات جدی کمک می‌کند.